700 Bin Dolarlık İncil

New York Post gazetesi Yakın Doğu muhabiri Con Ceymis Vank, köy kilisesini metruk bir halde buldu. Con Ceymis'in ihtisası politikada değildi. New York Post'un Yakın Doğu'da eski eserler muhabirliğini yapıyordu. Ayrıca Edirne ile Konya minarelerine ait iki kitap sahibiydi. Tahran çinilerine, Bağdat'ta Babil kanallarına mahsus diğer iki etüdü ile Mısır felsefesine dair de Elezher'de el yazısıyla saklı ayrı ve değerli bir makalesi daha vardı. Bütün bunlar Con Ceymis'in karakteri hakkında şunu gösteriyordu ki Amerikalı muhabir Küçük Asya'da din işleriyle alakalıydı. Hele Vatikan'ın 700.000 dolar takdir ettiği İncil'in Vank köy kilisesinde bulunduğunu haber aldıktan sonra...Con Ceymis bir taraftan mavi badanası yağmurla dökülmüş kiliseden içeri giriyor, bir taraftan da kendi kendine konuşuyordu:- Dünyada mevcut dört İncil'den birinin izi üzerindesin Con Ceymis! Vazifenin çetin olduğunu unutma... Eğer New York Post'un detektifleri böyle vazife ile kiliseye geldiğini duyacak olurlarsa, emin ol ki yerden göğe dek sana galebe edeceklerdir. 700.000 dolar? Acaba kilise mütevellileri bunu biliyor mu? Yahut hükümetin bundan haberi yok mu?Con Ceymis bunu kendi kendine sordu ve kilisenin içinde kendisine refakat eden kaymakama gözlerinin ucuyla şöyle bir baktı:- Güzel bir manzara! dedi. Şu dağların isimlerini lütfeder misiniz?Kaymakam:- Cenupta gördüğünüz Pokir dağıdır, Mister Con Ceymis! Batıdakine Dujik baba dağı derler. Şimalde ki dağ ise Orta dağdır.Con Ceymis:- Şu kale de çok muhteşem, bay kaymakam, dedi.- Evet! Yerlilerin verdiği isimle Avgosar kalesi budur. Köyün hemen önünden de Munzur suyu akıyor.Con Ceymis bir saniye durdu:- Şu İncil meselesi o kadar mühim değil gerçi, dedi; fakat Amerikan din kanunlarında ismi geçer diye alakadar oldum.Kaymakam:- Kataloglarımız bir fiyat takdir ederler mi, Mister Ceymis?- Bir fiyat mı?... Belki yüz, iki yüz dolar! Fakat kitap hakkında acaba kimden fazla izahat alabiliriz, bay kaymakam!Vank köye gelmek için iki gün at sırtında yaptığı yolculuktan sonra Mister Con Ceymis, kaymakama hiç de o kadar iyi görünmüyordu. Ayrıca muhabirin garip sahtekârlığı! Halbuki hükümetin verdiği gizli emirde İncil'in hakiki değeri pek ala zikredilmişti. Bütün mesele, New York Post muhabirinin elindeki bir kroki ile İncil'i bulmaktı. Çünkü her nevi araştırmaya rağmen İncil meydana çıkarılamamış, bir iddiaya göre Ermeniler tarafından Vank köy kilisesinin bir tarafına saklanmıştı.Kaymakam bir kutuyu ziyaretçinin önünde açar gibi:- Buyurunuz Mister Con Ceymis! dedi; kilise bu metruk haliyle tamamen hükümete geçmiş bir müessesedir. Araştırmanızı hangi tarafta isterseniz yapınız!Con Ceymis iki loş koridor geçti. Bir holün sağ tarafındaki bir odaya girdi. Kapı açıktı. İlerledi. Sol taraftaki dolaplardan birine el attı:- Tuhaf şey! dedi; Erivan'a kaçan bir papazın ifşaatına bakılırsa İncil'in işte bulunması lazım gelen yer!Sağ eli çenesine gitti ve hiçbir tüy olmadığı halde ince derisini kaşır gibi yaptı:- Esef ederim, dedi; çalmışlar! Halbuki 1500 seneden beri dünya bu İncil'i arıyordu.Birdenbire bir kutu önünde durdu. Ona bakıyordu. Kutunun üzerinde bir delik vardı:- Acayip bir kutu! dedi. Kaymakama döndü:- Niçin kullanıldığını acaba biliyor musun?Kaymakam on sekiz saat süren atlı yolculuğun ve uykusuzluğun yorgunluğu içindeydi. Vank köy kilisesinde dört İncil'den birini ayıran Amerikalı! Üstelik İncil'i el çabukluğuna getirmek isteyen biri!- Tabii, Mister Con Ceymis; diye ilerledi; aradığınız İncil'den daha kıymetli bir vesika!Con Ceymis:- Nasıl bir vesika! dedi.- Şöyle bir vesika ki, üzerinde gördüğünüz delik yok mu, işte Hazreti İsa'nın parmağı!Con Ceymis:- Kaç dolar? diye atıldı.Kaymakam sükûnetle:- 200.000 dolar Mister Con Ceymis!- Dakor! New York Post'a telgraf için hemen dönebilir miyiz?Kaymakam:- Şüphesiz! dedi; kutuyu alıyor musunuz?- Evet, evet! 200.000 dolar Dakor!Kaymakam yolda şunu aklından geçiriyordu:- Vank köy papazları kutudaki delik için Kürtleri kandırmak lazım geldiği zaman Hazreti Ali'nin parmağı, Hristiyanları kandırmak lazım geldiği zaman Hazreti İsa'nın parmağı derlerdi. Fakat New York Post muhabiri için ne diyeceğiz?Mister Con Ceymis ise:- Kısa günün kârı, diyordu: V. J. Limitet şirketine en azı 50.000 dolar kârla ferağ edebilirim. Fakat şu İncil? 700.000 dolarlık İncil nerede?