Distory'de eser oluşturma adımları

Her öykünün içinde kâğıdın sınırını aşıp duyulmak isteyen bir ses vardır. Distory’de yeni bir eser oluşturmak, o sesin bir dinleyiciye ulaştığı ana hazırlanmaktır.

İyi haber: yol karmaşık değil. Bir metin, bir ses ve bir kapak yeter; sesin ya da kapağın yoksa onu da isteyebilirsin. Bu yazıyı, ilk eserini hazırlarken ayrıntılar arasında kaybolma diye yazdık. Kuru bir kullanım kılavuzu gibi değil, masanın öbür ucunda oturan biri gibi, adım adım.

Başlamadan önce: üç karar

Studio’yu açmadan önce şu üç soruyu kafanda netleştir. Sonrası kendiliğinden akar.

1. Formatın ne?

Öykü. Tek parça, başı ve sonu olan bir kısa öykü. Dinleme süresi 10–15 dakika, metin yaklaşık 1.500–2.500 kelime. Üst sınır 60.000 karakter.

Dizi öykü. Bölüm bölüm yayımlanan bir novella. İlk bölüm yayına girmeden en az iki bölümün onaylanmış olması gerekir; o yüzden diziye en az iki bölüm hazırken başlamak iyi olur. Bölüm uzunluğu için sert bir sınır yok, önerimiz 8–20 dakika. Ayrıntılar dizi öykü yazmak yazısında.

Podcast. Kendi sesinle konuştuğun bölümler. Ses dosyası zorunlu, metin isteğe bağlı bir bölüm notu. Kayıt önerileri podcast kaydı yazısında.

2. Elinde ne var?

• Metin: üzerinde çalıştığın, parlattığın satırlar. Podcast dışında zorunlu.
• Ses: metnin sese bürünmüş hâli; kendi sesin ya da bir seslendirmenin kaydı. Kaydın yoksa seslendirme isteyebilirsin.
• Kapak: eserin dinleyiciyle kurduğu ilk görsel bağ. Görselin yoksa talep edebilirsin; hiçbiri olmazsa eserin adından tipografik bir kapak üretilir.

3. Tek başına mı, ekiple mi?

Yeni eser akışı, telifi tamamen sende olan içerik içindir. Kendi kaydını yüklemiyorsan seslendirenin adını yazabilirsin. Ama ses, kapak ya da çeviri başka birinin emeğiyse ve o kişinin künyede kendi profiliyle görünmesini, kendi dosyasını yüklemesini istiyorsan Studio’daki Ortak eser alanını kullan. Nasıl işlediği ortak eser ve künye yazısında.

Aklında ne var?

Studio’da Yeni eser düğmesine bastığında ilk soru budur: Öykü, Dizi öykü ya da Podcast.

Dizi ya da podcast seçersen ve o türde bir dizin zaten varsa, üstte Bölüm ekle görürsün: sıradaki bölüm numarası ve kapak diziden gelir. Yeni bir diziye başlıyorsan önce dizinin kartını doldurursun: dizinin adı, en çok 300 karakterlik dizi tanıtımı ve dizi kapağı. Bunlar bütün bölümlerde ortaktır.

Bundan sonrası üç adımlık bir odak ekranıdır: menü gizlenir, üstte hangi adımda olduğun ve kaydın durumu görünür, altta neyin eksik kaldığı yazar.

Adım 1: Metin

Eserin adını ve metnini yazarsın.

• Ad: kısa ve akılda kalan bir ad, uzun ve süslü tamlamalardan her zaman güçlüdür. “Son Tramvay” ya da “Mutfaktaki Işık” gibi.
• Metin: biçimli editörde yazar ya da başka bir yerden yapıştırırsın. Kalın, italik, ara başlık ve bölüm ayırıcı kullanabilirsin; geri al ve yinele hep elinin altında. Sayaç “kelime · karakter / 60.000” diye gösterir; sınırı aşınca kırmızıya döner.
• Dosya yüklemesi yok. Word ya da başka bir belge yüklenmez; metni doğrudan yazarsın ya da yapıştırırsın. Yapıştırdıktan sonra paragrafların ve italiklerin yerinde olduğuna bir göz at.

İlk Devam dediğinde taslağın oluşur. Bundan sonra her değişiklik bir buçuk saniye içinde kendiliğinden kaydedilir; “Taslak kaydedildi” notunu görürsün. Bırakıp çıkabilir, ertesi gün aynı yerden sürdürebilirsin. Telefonda uygulamanın Yazar sekmesinden açtığın taslak da aynı taslaktır.

Metin neden önemli? Dinleyici öykünü yalnız dinlemez, Oku ile metnini de okur ve okuduğu yerden dinlemeye geçebilir. Yazım kurallarına uyulmuş, temiz paragraflı bir metin hem okuyana hem editöre saygıdır.

Podcastte bu adımda metin yerine isteğe bağlı bir bölüm notu yazarsın.

Adım 2: Ses ve kapak

Ses

İki yol var:

Ses dosyam var. m4a, mp3 ya da wav; en çok 200 MB. Yükleme sırasında ilerlemeyi görürsün, duraklatıp sürdürebilirsin. Ses seviyesini dert etme; her kayıt dinleyiciye aynı yükseklikte ulaşır. Seslendiren sen değilsen adını yazabilirsin. Önemli olan sesin kime ait olduğu değil, kaydın temiz ve net olması.

Seslendirme istiyorum. Kaydın yoksa bunu seç. Editör ekibi eserine bir seslendirmen eşleştirir ya da Distory’nin sesiyle seslendirir; ilerleyişi eserin mesaj akışından izlersin. Podcastte bu seçenek yoktur, ses senin kaydındır.

Dört seslendirme yolunun hangisinin öykünü taşıyacağı eserini seslendirmek yazısında.

Kapak

Kapak görselim var dersen görselini seçer ve kırpma aracında kareye oturtursun: sürükleyerek yerini, kaydırıcıyla bir ile üç kat arası yakınlığını ayarlarsın. Kapak, dinleyicinin ekranı kaydırırken eserinde duracağı ilk ayrıntıdır; küçük boyutta da okunan, sade bir görsel seç.

Görsel talep ediyorum dersen editör ekibi senin için bir kapak hazırlar. Hiçbiri olmazsa eser, adından üretilen tipografik bir kapakla yayımlanır.

Dizide bölüme ayrı kapak yüklenmez; kapak diziden gelir. İyi bir kapağın nelerden oluştuğu kapak tasarımı yazısında.

Adım 3: Künye

Künye, eserin kimlik kartıdır: dinleyici onu kartlarda ve öykü sayfasında görür, Distory onunla eserini doğru raflara yerleştirir.

Bu adıma geçtiğinde yapay zekâ metninden bir tanıtım ve etiket önerisi hazırlar ve boş alanları doldurur. Öneri yalnız bir başlangıçtır; her alanı değiştirebilirsin. Metnin yalnız öneri için işlenir, saklanmaz ve hiçbir dış sağlayıcının eğitiminde kullanılmaz.

• Tanıtım (en çok 300 karakter): sürprizi bozmadan merak uyandır. Olayı anlat, sonunu söyleme. Dinleyicinin zihninde bir soru bırakan üç dört cümle yeter.
• Tür (zorunlu): öykünün ana rafı. Polisiye mi, dram mı, fantastik mi?
• Tema, duygu ve dinleme anı (isteğe bağlı): öykünün meselesi, atmosferi ve en iyi eşlik edeceği an (yolda, uyku öncesi gibi). Bunlar öykünün etiket raflarına ve dinleyicinin “ne kadar vaktim var” aramalarına girmesini sağlar. Doğru seçmek, eserinin doğru kulağa ulaşmasının anahtarıdır.

Seçimlerin her biri açılır listeden yapılır ve altında ne işe yaradığını anlatan bir satır vardır. Yanda “Dinleyici böyle görecek” kartı yazdıkça güncellenir: kapak, ad, adın, tanıtım ve etiketler.

Dizi bölümünde tanıtım yerine kısa bir bölüm notu yazarsın; dizinin son bölümündeysen “Dizi burada bitiyor” kutusunu işaretlersin. O bölüm yayına girince dizi “Tamamlandı” olur.

Onaylar

Göndermeden önce telif beyanı zorunludur: metnin ve sesin sana ait olduğunu ya da kullanım iznin bulunduğunu beyan edersin. Daha önce bir yayınevinde yayımlanmış bir metinse yayınevinin iznini belirt.

İkinci kutu isteğe bağlıdır: Yetişkin içerik. İşaretlenen eser kartında gri bir “Yetişkin” etiketiyle görünür; öne çıkanlara ve bildirimlere girmez.

Telif ve yayın hakkının ayrıntısı telif hakların güvende yazısında.

İncelemeye gönder

Alt çubukta iki düğme var: Taslak olarak kaydet ve İncelemeye gönder. Bir şey eksikse gönder düğmesi pasif kalır ve nedenini söyler. Eksikler listesi her yerde aynıdır:

• eserin adı,
• en az 50 kelimelik metin (podcastte gerekmez),
• ses dosyası ya da seslendirme isteği,
• tanıtım (dizide dizi tanıtımı),
• tür,
• telif beyanı.

Gönderdiğin an eserin “İncelemede” olur ve kendi mesaj akışı açılır.

Gönderdikten sonra neler oluyor?

Editör okur. Distory’de eserleri bir editör okur; otomatik yayın yoktur. İncelemedeki eserini istersen geri çekebilirsin, taslağa döner.

Üç sonuç var.

• Onay: eserin yayına hazırlanır.
• Düzeltme isteği: eserin “Revizyon istendi” olur. Editörün notu eser sayfasının başında ve mesaj akışında durur; Düzenle ve yeniden gönder ile aynı ekranda düzeltip tekrar gönderirsin.
• Ret: kısa bir nedenle bildirilir. Reddedilen eseri silebilirsin.

Editörle bütün yazışma eserin mesaj akışında olur: Studio’da Mesajlar, uygulamada Yazar sekmesinde. Uygulamada yazar olarak girdiysen editörün mesajları ve eserinin durum değişiklikleri (onay, düzeltme isteği, yayına giriş) telefonuna bildirim olarak da gelir.

Yayında. Eserin distory.co/oyku/… adresini ve yazar sayfanı alır; bu adres bundan sonra değişmez. Tanıtımı ve etiketleri Studio’dan anında düzeltebilirsin. Metin, ses ya da kapak değişikliği için eser sayfasındaki Düzeltme iste ile editöre yazarsın; yeni sürümü editör yükler. Dinlenme ve beğeni sayılarını İstatistiklerim’de, paylaşım görseli ve kısa videoyu Kreatifler’de bulursun. Eserini duyurmanın yolları eserini okura ulaştırmak yazısında.

İlk eserinin yayına girdiği gün değerlidir. Paylaş, arkadaşlarına haber ver; öyküler paylaştıkça çoğalır.

Son söz: küçük başla, devam et

İlk eserinin kusursuz olmasını bekleme. Ustalık ikinci, üçüncü, onuncu eserde gelir; ilki yalnızca başladığının kanıtıdır. Kendini hazır hissetmeden atılan o ilk adım, geriye dönüp bakınca hep beklediğinden küçük görünür.

Şimdi sıra sende. Metnini aç, kaydını ya da isteğini hazırla, kapağını düşün. Ve başla.