Telif hakların güvende: eserin sahibi sensin

Bir yazarın dünyaya bıraktığı en kıymetli şey öyküsüdür. Saatlerce üzerinde durulmuş bir cümle, defalarca yeniden yazılmış bir paragraf, dinleyicinin kulağında iz bıraksın diye seçilmiş kelimeler. Bu emek bir gün çekmeceden çıkıp yayımlanmak üzere yola düştüğünde yazar haklı bir soruyla karşılaşır:

“Bu eser hâlâ benim mi olacak?”

Bu yazı o sorunun Distory’deki cevabı. Kısaca: evet. Uzun cevabı aşağıda, sınırlarıyla birlikte; çünkü güven, neyin söz verildiğini tam olarak bilmekten gelir.

Bu yazı bir rehberdir, hukuki danışmanlık değildir ve bir avukatın yerine geçmez.

Temel ilke: telif sende kalır

Eserini Distory’ye gönderdiğinde telifini devretmezsin. Distory’ye verdiğin şey bir yayın hakkıdır:

eserin Distory uygulamasında ve distory.co’da sesli ve yazılı olarak yayımlanması,
tanıtım için kısa alıntılar ve kapak görseliyle paylaşılması.

Bu hak münhasır değildir. Yani Distory eserin üzerinde bir tekel kurmaz:

Öykünü kendi sitende, başka bir platformda ya da bir dergide yayımlayabilirsin.
Bir yayınevi aracılığıyla kitaplaştırabilirsin.
Çevirisine, uyarlamasına sen karar verirsin.

Hikâye sende kalır; Distory yalnızca onun dinleyiciyle buluştuğu sahneyi kurar.

Göndermeden önce verdiğin onay

Her eseri incelemeye göndermeden önce telif beyanını onaylarsın. Bu onay hem seni hem dinleyiciyi korur.

Telif beyanı. Gönderdiğin metnin ve varsa ses dosyasının sana ait olduğunu ya da kullanma iznine sahip olduğunu beyan edersin. Daha önce bir yayınevinde yayımlanmış bir öyküyü gönderiyorsan, o yayınevinin iznini belirtmelisin. Ortak eserde her katkı sahibi kendi katkısı için ayrı beyan verir.

Üç özgürlük, gerçek sınırlarıyla

Ne zaman göndereceğine sen karar verirsin

Bir gece tek oturuşta yazdığın öyküyü ertesi sabah gönderebilir, aylardır çalıştığın bir diziyi kendi temponda bölüm bölüm hazırlayabilirsin. Kimse senden belli bir sayıda eser beklemez.

Her eser önce bir editörün okumasından geçer; onaylanan eser yayına girer. Adımlar eser oluşturma adımları yazısında.

Düzeltme hakkın sürer

Yazmak hiç bitmeyen bir iştir. Eserin üzerindeki söz hakkın yayından sonra da sürer, ama aşamaya göre farklı yollardan:

Taslak ve Revizyon istendi durumunda her şeyi kendin değiştirirsin: metin, ses, kapak, künye.
İncelemede iken eseri geri çekip taslağa döndürebilir, düzeltip yeniden gönderebilirsin.
Yayında iken tanıtımı ve etiketleri Studio’dan anında düzeltirsin. Metin, ses ya da kapak değişikliği için eser sayfasındaki Düzeltme iste ile editöre yazarsın; yeni sürümü editör yükler. Bir yazım hatası, daha iyi bir kayıt, yeni bir kapak: hepsi bu yoldan.

Değişmeyen tek şey eserin adresidir. distory.co/oyku/… adresi yayına girince kilitlenir; böylece paylaşılmış bağlantılar hiçbir zaman kırılmaz.

Yayından çekmek tek adımdır

Bir platforma koyduğun şeyi geri alabilmek, o platforma duyulan güvenin temelidir. Distory’de eserini yayından çekmek için form doldurmaz, kimseden izin istemez, haftalarca beklemezsin: Studio’da eser sayfasındaki Yayından çek yeterlidir.

Eser uygulamadan ve siteden kalkar. Sayfası “artık yayında değil” der. Fikrini değiştirirsen editöre yazarsın; eser yeniden yayına alınabilir.

Taslak ya da reddedilmiş bir eseri tamamen silebilirsin. Yayında olmuş bir eser silinmez, yayından çekilir.

Ses ya da kapağı Distory hazırladıysa

Bu, bilmen gereken önemli bir ayrıntı. Kendi kaydını ya da kendi kapağını yüklediysen onlar da senindir.

Ama “Seslendirme istiyorum” ya da “Görsel talep ediyorum” dediysen, editör ekibinin eserin için hazırladığı ses ve kapak Distory’ye aittir ve eserle birlikte kullanılır. Öykünün metni yine senindir. Eserini başka bir yerde sesli yayımlamak istersen kendi kaydınla yayımlarsın.

Yapay zekâ ve eserin

Distory’de eserinin metni, sesi ve görseli hiçbir dış sağlayıcının model eğitiminde kullanılmaz. Künye önerisi, seslendirme ya da kapak için kullanılan sağlayıcılarda eğitim izni kapalıdır. Künye adımında yapay zekânın tanıtım ve etiket önermesi için metnin işlenir ama saklanmaz.

Editör ekibi: sesini kısmadan yanında

Yazarlık bazen yalnız bir yolculuktur ama Distory’de yalnız değilsin. Editör eserini bir eleme mantığıyla değil, yayın ölçütleriyle okur. Bir düzeltme önerisi ya da eksik bir künye bilgisi varsa eserin mesaj akışına not bırakır; gerekçesini yazar, düzeltmeyi sen yaparsın. Sorularını da aynı akıştan sorarsın.

Telif ihlali olursa

Dinleyiciler uygulamada her öykü ve yazar sayfasındaki Bildir menüsünden “Telif ihlali” bildirebilir; hesap gerekmez. Bu bildirimler editöre öncelikli olarak ulaşır. Distory’de senin metnini başka birinin yayımladığını görürsen aynı yolu kullan.

Distory, telif bildirimi ya da koşulların ihlali hâlinde bir eseri nedenini bildirerek yayından kaldırabilir. Bu kural senin eserini de, başkalarının eserlerini de korur.

Yazarın güvenlik listesi

Haklarını korumak için şunları alışkanlık edin:

Metinlerinin, ham ses dosyalarının ve görsellerinin kendi bilgisayarında ya da bulutunda bir kopyasını tut.
Telif beyanını onaylamadan önce dikkatle oku.
Başka bir yayınevi ya da platformla münhasır bir anlaşma yaparsan, o anlaşmanın Distory’deki yayınla çelişip çelişmediğine bak. Distory’nin hakkı münhasır değildir ama karşı tarafınki olabilir.
Ortak çalışmalarda kimin neyi yaptığını ve haklarını baştan konuşun, yazıya geçirin ve emeği geçen herkesi künyeye ekleyin. Nasıl yapıldığı ortak eser ve künye yazısında.
Eserinin nerede var olacağına sen karar ver.

Son söz

Bir yazar için en büyük huzur, eserinin güvende olduğunu bilmektir. Distory’de öykü senindir, ne zaman göndereceğine ve ne zaman çekeceğine sen karar verirsin. Biz ışıkları yakar, sesi hazırlar, dinleyiciyi çağırırız; perdeyi açıp kapatan her zaman sensin.

Geriye gönül rahatlığıyla yazmaya devam etmek kalıyor.